Gaan jullie scheiden en hebben jullie samen een koopwoning? Dan moet er veel worden geregeld. Misschien wil één van jullie in het huis blijven wonen, besluiten jullie de woning te verkopen of houden jullie deze voorlopig gezamenlijk aan. Scheiden met een koophuis vraagt daarom om duidelijke financiële en praktische afspraken. Hieronder bespreken we de belangrijkste mogelijkheden en aandachtspunten.
De koopwoning verkopen na een scheiding
Bij het uit elkaar gaan met een koopwoning kunnen jullie ervoor kiezen om het huis te verkopen. Samen bepalen jullie, eventueel met een makelaar, de vraagprijs en afspraken rondom de verkoop. In het scheidingsconvenant kan worden vastgelegd wanneer de woning uiterlijk moet zijn verkocht en hoe de opbrengst wordt verdeeld. Is er sprake van overwaarde? Dan wordt ook afgesproken welk bedrag ieder ontvangt. Houd er rekening mee dat een groter vermogen na verkoop invloed kan hebben op bepaalde inkomensafhankelijke regelingen of toeslagen.
Wat zijn de voor- en nadelen van verkoop?
Verkoop geeft vaak duidelijkheid. De gezamenlijke woning en hypotheek worden afgewikkeld en jullie kunnen financieel ieder een nieuwe start maken. Tegelijkertijd betekent dit meestal dat jullie allebei op zoek moeten naar een andere woning. Voor kinderen kan dat een extra verandering zijn, omdat zij mogelijk twee nieuwe woonplekken krijgen. De belangrijkste aandachtspunten zijn:
- de verwachte verkoopopbrengst en eventuele overwaarde;
- de kosten van verkoop;
- de beschikbaarheid van nieuwe woonruimte;
- de gevolgen voor kinderen;
- de financiële positie van beide partners na verkoop.
Eén partner neemt de woning over
Bij scheiden met een koophuis kan één van jullie de woning overnemen. De koopwoning en hypotheek komen dan uiteindelijk op naam van de partner die blijft wonen. Daarbij moet de geldverstrekker beoordelen of deze persoon de hypotheek zelfstandig kan dragen. Dit wordt vaak geregeld via ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Daarnaast moeten jullie samen een waarde voor de woning bepalen en afspraken maken over de eventuele overwaarde, de uitbetaling aan de vertrekkende partner en het moment waarop deze verhuist.
De woning voorlopig gezamenlijk aanhouden
Soms is verkopen of overnemen direct na de scheiding niet wenselijk of haalbaar. Jullie kunnen er dan voor kiezen om de woning voorlopig gezamenlijk te houden. Beide partners blijven eigenaar en blijven in principe verbonden aan de hypotheek. Dit vraagt om heldere afspraken over de woonlasten, onderhoudskosten en de termijn waarop jullie alsnog tot verkoop of overname overgaan. Wie gaat scheiden met een koophuis, doet er goed aan deze tijdelijke situatie duidelijk vast te leggen om onduidelijkheid op een later moment te voorkomen.
Bird nesting: kinderen blijven in het huis wonen
Een andere mogelijkheid is bird nesting. Hierbij blijven de kinderen in de vertrouwde koopwoning wonen en wisselen de ouders elkaar af. Niet de kinderen, maar de ouders verhuizen dus steeds tussen de gezinswoning en een andere verblijfplaats. Dit kan kinderen rust geven tijdens een periode waarin al veel verandert. In de praktijk vraagt bird nesting echter om goede communicatie. Jullie moeten duidelijke afspraken maken over kosten, huishoudelijke taken, privacy en de duur van deze constructie. Zonder goede samenwerking kan bird nesting juist extra spanningen veroorzaken.
Overwaarde en een meerwaardeclausule voor de woning
Wanneer één partner de woning overneemt, moet ook worden gekeken naar de waarde en eventuele overwaarde. Soms kiezen ex-partners voor een meerwaardeclausule voor de woning. Daarmee spreek je bijvoorbeeld af dat de vertrekkende partner alsnog een deel ontvangt van een toekomstige waardestijging wanneer de woning binnen een bepaalde periode wordt verkocht. Een meerwaardeclausule woning voorbeeld kan per situatie sterk verschillen. Laat daarom goed vastleggen welke termijn geldt, hoe de waardestijging wordt berekend en onder welke omstandigheden de afspraak van toepassing is.
Welke keuze past bij jullie situatie?
Er bestaat geen standaardoplossing voor een koopwoning bij een scheiding. Verkoop kan financiële duidelijkheid geven, terwijl overname ervoor zorgt dat één partner en mogelijk de kinderen in de vertrouwde woning kunnen blijven. Tijdelijk gezamenlijk eigendom kan weer ruimte geven wanneer direct beslissen niet mogelijk is. Laat daarom niet alleen naar de woning kijken, maar ook naar hypotheeklasten, inkomen, overwaarde en jullie toekomstige woonwensen. Een mediator en hypotheekadviseur kunnen helpen om verschillende scenario’s inzichtelijk te maken.
Hulp nodig bij scheiden met een koopwoning?
Hebben jullie een koopwoning en willen jullie weten welke afspraken het beste bij jullie situatie passen? Bij Scheiden in Utrecht helpen we jullie graag om de mogelijkheden overzichtelijk te maken. Samen kijken we naar de woning, hypotheek, overwaarde en jullie financiële situatie. Zo kunnen jullie weloverwogen afspraken maken en deze duidelijk vastleggen in het scheidingsconvenant.
